|
|
| |
Karanfil (E. caryophyllata)
Mersingiller familyasındandır. Anayurdu Endonezya’daki, adı
yerli dilinde baharat anlamına gelen Moluk takımadalarıdır.
Ama, günümüzde daha çok Afrika kıtasının doğusundaki Zengibar
ile Hint Okyanusundaki diğer adalarda yetiştirilmektedir,
iklimi uygun olmadığından ülkemizde yetişmeyen karanfil ağacı,
10-20 m’ye kadar boylanabilen ve kışın yapraklarını dökmeyen
duyarlı bir bitkidir. Derimsi dokulu, parlak ve iri yaprakları
dallarda karşılıklı çiftler halinde dizilmiş olup üzerlerinde
salgı bezi benekleri bulunur.
Çan biçimindeki pembe renkli çiçeklerinin tomurcukları
kurutulduğunda kırmızımsı kahverengine döner. Hoş kokulu olan
bu tomurcuklara kısaca ‘karanfil’ adı verilir. Kısmen gölgeli,
soğuk ve rüzgâra karşı korunmalı yerleri seven karanfil ağacı,
suyu iyi akıntılı ve asitli toprakları yeğler. Tohumuyla ya da
gövde çelikleriyle çoğaltılır.
Karanfil tomurcuklarında ogenol (ojenol) adı verilen
hidrokarbon, şahsilik asit ve karyofıllin içeren bir uçucu yağ
(esans) bulunur. Karanfılyağı da denilen bu esans, diş
hekimliğinde sıkça yararlanılan antiseptik ve ağrı kesici
ilaçların yapımında kullanılır. Karanfil tomurcukları ise,
bazı reçel, yemek, turşu ve baharatlı şarapların yapımında
çeşni olarak kullanılmaktadır.
Karanfil tomurcuklarının ve karanfilyağının sağlığa yararlı
etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle
özetlenebilir:
1. Karanfil tomurcukları uyarıcıdır. Özellikle sindirim
sistemi üzerinde uyarıcı etki yapar.
2. Gaz söktürücüdür.
3. Mide bulantısını bastırır. Kusmaları önler.
Bu etkilerinden yararlanılmak üzere piyasada satılan karanfil
tomurcuklarından bir tutam (7-8 tane) alınıp 1 bardak kaynar
suya atılır. 10 dakika demlendirilerek hazırlanan infüzyon
ılık olarak içilir.
1. Karanfil tomurcukları nefesin kötü kokusunu yok eder. Bunun
için tomurcuklar ağızda çiğnenip sert bakiye tükürükle atılır
ya da yukarda tarifi verilen infüzyonla gargara yapılır.
2. Karanfil tomurcuğu ağrı kesici ve hafif uyuşturucudur. Bu
etkilerinden yararlanılarak diş ağrısını kesmekte kullanılır.
Bir adet karanfil tohumu ağıza alınır. Ağrıyan çürük dişin
yakınına getirilir ve bir süre orada tutulur ya da gene
piyasada satılan karanfilyağı biraz pamuğun üzerine damlatılır
ve pamuk ağrıyan dişe bastırılır.
3. Karanfılyağı romatizma ve nevralji ağrılarının
hafifletilmesinde yararlı olur. Bunun için karanfilyağı ağrılı
yerlere dıştan ovuşturularak uygulanır. |
|
|
|
|
|